Biểu đồ thanh hay Bar Chart là một dạng biểu đồ giá phổ biến trong phân tích kỹ thuật. Mỗi thanh giá thể hiện biến động giá trong một khoảng thời gian nhất định, có thể là 1 phút, 1 giờ, 1 ngày, 1 tuần hoặc 1 tháng. So với biểu đồ đường, biểu đồ thanh cung cấp nhiều thông tin hơn vì cho thấy đầy đủ giá mở cửa, giá cao nhất, giá thấp nhất và giá đóng cửa của phiên giao dịch.
Dù hiện nay biểu đồ nến Nhật được dùng rộng rãi hơn, biểu đồ thanh vẫn rất hữu ích trong chứng khoán, Forex và nhiều thị trường tài chính khác. Vậy biểu đồ thanh là gì, cấu tạo ra sao và cách đọc như thế nào? Cùng Yêu FX tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.
BIỂU ĐỒ THANH LÀ GÌ?
Biểu đồ thanh là loại biểu đồ hiển thị diễn biến giá theo thời gian bằng các thanh dọc. Mỗi thanh đại diện cho một giai đoạn giao dịch và chứa 4 dữ liệu quan trọng, gồm: giá mở cửa (Open), giá cao nhất (High), giá thấp nhất (Low) và giá đóng cửa (Close). Vì vậy, biểu đồ thanh còn được gọi là biểu đồ OHLC.
Về hình dạng, phần thân chính là một đường thẳng đứng, trong đó đỉnh thanh biểu thị mức giá cao nhất và đáy thanh biểu thị mức giá thấp nhất trong phiên. Một nét ngang nhỏ bên trái cho biết giá mở cửa, còn nét ngang nhỏ bên phải cho biết giá đóng cửa. Chỉ với một thanh giá, nhà đầu tư đã có thể nhìn thấy biên độ dao động và trạng thái tăng giảm của thị trường trong phiên đó.
Trong giao dịch thực tế, biểu đồ thanh giúp nhà đầu tư quan sát chuyển động giá rõ ràng hơn so với biểu đồ đường, đồng thời đơn giản hơn so với nhiều dạng biểu đồ phức tạp khác. Đây là công cụ phù hợp để theo dõi xu hướng, đánh giá biến động và hỗ trợ ra quyết định giao dịch.
Nhà đầu tư thường dùng biểu đồ thanh để theo dõi xu hướng giá, đánh giá mức độ biến động và nhận biết tâm lý thị trường qua từng phiên. Khi kết hợp với kháng cự, hỗ trợ, đường xu hướng hoặc chỉ báo kỹ thuật, biểu đồ thanh có thể hỗ trợ phân tích khá hiệu quả.
CẤU TẠO CỦA THANH GIÁ TRÊN BIỂU ĐỒ THANH
Nhìn vào hình bên dưới, bạn có thể thấy mỗi thanh giá trên biểu đồ thanh được tạo bởi một đường dọc và hai vạch ngang nhỏ ở hai bên. Đây là cấu trúc giúp nhà đầu tư nhanh chóng nhận biết mức giá cao nhất, thấp nhất, mở cửa và đóng cửa trong một phiên giao dịch.
Thông thường, nếu giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, nhiều nền tảng sẽ hiển thị thanh màu xanh hoặc màu sáng để biểu thị phiên tăng. Ngược lại, nếu giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa, thanh có thể được hiển thị bằng màu đỏ hoặc màu tối để biểu thị phiên giảm. Tuy nhiên, màu sắc có thể khác nhau tùy vào phần mềm giao dịch.
CÁCH ĐỌC BIỂU ĐỒ THANH
Nếu bạn từng nghe đến tên gọi Bar Chart, biểu đồ OHLC hoặc biểu đồ HLC, thì về bản chất đây đều là các cách gọi liên quan đến biểu đồ thanh. Trong đó, OHLC là viết tắt của 4 mức giá quan trọng: Open (mở cửa), High (cao nhất), Low (thấp nhất) và Close (đóng cửa).
- GIÁ MỞ CỬA
Giá mở cửa là mức giá đầu tiên được ghi nhận trong một phiên hoặc một khung thời gian nhất định. Trên biểu đồ thanh, giá mở cửa được thể hiện bằng vạch ngang nhỏ nằm bên trái của thanh.
- GIÁ THẤP
Giá thấp là mức giá thấp nhất được giao dịch trong giai đoạn mà thanh đó đại diện. Mức giá này được thể hiện ở đáy của đường thẳng đứng.
- GIÁ ĐÓNG CỬA
Giá đóng cửa là mức giá cuối cùng của phiên giao dịch. Trên biểu đồ thanh, giá đóng cửa được biểu thị bằng vạch ngang nhỏ nằm bên phải của thanh.
- BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG VÀ HƯỚNG
Hướng giá được nhận biết bằng tương quan giữa giá mở cửa và giá đóng cửa. Nếu giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, thị trường tăng trong phiên đó. Nếu giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa, thị trường giảm trong phiên.
Chiều dài của thanh dọc cho biết biên độ dao động giá. Thanh càng dài, mức biến động trong phiên càng lớn. Thanh càng ngắn, thị trường càng ít biến động.
CÁCH PHÂN TÍCH TRÊN BIỂU ĐỒ THANH
Mỗi nhà đầu tư sẽ có chiến lược giao dịch khác nhau, vì vậy cách phân tích biểu đồ thanh cũng khác nhau theo mục tiêu và khung thời gian sử dụng. Nhà giao dịch ngắn hạn có thể quan sát biểu đồ ở khung 1 phút, 5 phút hoặc 15 phút để tìm điểm vào lệnh. Trong khi đó, nhà đầu tư trung và dài hạn thường ưu tiên khung ngày, tuần hoặc tháng để đánh giá xu hướng lớn hơn.
Điểm mạnh của biểu đồ thanh là thể hiện khá đầy đủ thông tin giá trong mỗi phiên. Nhờ đó, nhà đầu tư có thể đánh giá mức biến động, sức mạnh của bên mua và bên bán, cũng như nhận biết những thay đổi đáng chú ý trong hành vi giá.
Khi phân tích, bạn có thể chú ý một số tín hiệu cơ bản sau:
- Thanh giá dài cho thấy biên độ dao động lớn, thị trường giao dịch sôi động và tâm lý mua bán mạnh.
- Thanh giá ngắn cho thấy thị trường ít biến động, lực cung cầu tương đối cân bằng hoặc nhà đầu tư đang thận trọng.
- Nếu nhiều thanh liên tiếp mở rộng biên độ theo cùng một hướng, xu hướng ngắn hạn có thể đang mạnh lên.
- Nếu thanh giá thu hẹp dần sau một giai đoạn biến động lớn, thị trường có thể bước vào trạng thái tích lũy hoặc chờ bứt phá.
Khi nhà đầu tư nhìn thấy một thanh dọc dài, điều đó cho thấy chênh lệch giữa giá cao nhất và giá thấp nhất trong phiên khá lớn. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường biến động mạnh trong khoảng thời gian đó. Nếu đi kèm khối lượng giao dịch cao hoặc xuất hiện tại vùng hỗ trợ, kháng cự quan trọng, tín hiệu này càng đáng chú ý hơn.
Ngược lại, khi thanh dọc nhỏ, giá biến động hẹp hơn và thị trường thường ít quyết đoán hơn. Giai đoạn này có thể phản ánh trạng thái tích lũy, đi ngang hoặc chờ thông tin mới trước khi hình thành xu hướng rõ ràng.
Một số lưu ý về biểu đồ thanh
Khi sử dụng biểu đồ thanh, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào vị trí của giá mở cửa và đóng cửa, mà còn cần chú ý đến kích thước của từng thanh. Độ dài của thanh phản ánh mức độ biến động giá trong phiên và phần nào cho thấy cường độ cạnh tranh giữa bên mua và bên bán.
Một thanh giá nhỏ thường cho thấy cung cầu tương đối cân bằng hoặc thị trường đang thiếu động lực. Ngược lại, một thanh giá lớn với khoảng cách rộng giữa mức cao nhất và thấp nhất thường phản ánh giao dịch sôi động, tâm lý mạnh và khả năng xuất hiện biến động đáng kể.
Khoảng cách giữa giá cao nhất và thấp nhất được gọi là phạm vi giao dịch. Nếu một thanh có phạm vi lớn bất thường so với các thanh trước đó, nhà đầu tư nên theo dõi kỹ vì đó có thể là tín hiệu của một phiên bứt phá hoặc đảo chiều mạnh.
Ngoài ra, nếu thị trường xuất hiện liên tiếp nhiều thanh có phạm vi nhỏ, đó thường là dấu hiệu cho thấy bên mua và bên bán đang giằng co. Sau giai đoạn này, giá thường sẽ có xu hướng bứt phá theo một hướng nhất định khi cân bằng bị phá vỡ.
Ngược lại, một chuỗi thanh có phạm vi lớn liên tiếp cho thấy thị trường đang giao dịch nhanh và mạnh. Trong bối cảnh đó, cơ hội có thể lớn hơn nhưng rủi ro cũng tăng lên đáng kể. Nhà đầu tư cần quản trị vốn chặt chẽ, tránh vào lệnh chỉ vì biến động mạnh mà không có kế hoạch rõ ràng.
Tổng kết
Trong các loại biểu đồ phổ biến trên thị trường tài chính, biểu đồ thanh là công cụ hữu ích giúp nhà đầu tư quan sát đầy đủ 4 mức giá quan trọng trong một phiên giao dịch. Nhờ đó, bạn có thể đánh giá biên độ dao động, xu hướng ngắn hạn và trạng thái cung cầu của thị trường hiệu quả hơn.
Dù không phổ biến bằng biểu đồ nến Nhật, biểu đồ thanh vẫn có giá trị lớn trong phân tích kỹ thuật, đặc biệt với những nhà đầu tư muốn theo dõi dữ liệu giá theo cách trực quan và gọn gàng. Tuy nhiên, để nâng cao độ chính xác, bạn nên kết hợp biểu đồ thanh với xu hướng, khối lượng, vùng hỗ trợ – kháng cự và chiến lược quản trị rủi ro phù hợp.
Hy vọng bài viết này giúp bạn hiểu rõ biểu đồ thanh là gì và cách đọc biểu đồ thanh trong chứng khoán một cách dễ hiểu hơn. Tham khảo thêm các chuyên mục kiến thức thuật ngữ tài chính của Yêu FX để cập nhật thêm nhiều kiến thức đầu tư hữu ích.