Khi bắt đầu giao dịch chứng khoán, nhà đầu tư cần hiểu rõ từng loại lệnh để tránh đặt sai thời điểm hoặc sai mục tiêu. Trong số các lệnh phổ biến, lệnh ATO và ATC thường được dùng trong phiên khớp lệnh định kỳ để xác định giá mở cửa và giá đóng cửa.
Trong bài viết này, Yêu fx sẽ giúp bạn hiểu rõ lệnh ATO và ATC là gì, dùng khi nào, cách đặt lệnh và các rủi ro cần lưu ý trước khi sử dụng.
LỆNH ATO VÀ ATC LÀ GÌ?
LỆNH ATO LÀ GÌ?
LỆNH ATO là viết tắt của At The Open, tức lệnh giao dịch tại mức giá mở cửa. Đây là lệnh được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa để xác định giá mở cửa của cổ phiếu.
Hiểu đơn giản, khi đặt lệnh ATO, nhà đầu tư chấp nhận mua hoặc bán tại mức giá mở cửa được hệ thống xác định, thay vì nhập một mức giá cố định như lệnh LO. Vì vậy, ATO phù hợp khi nhà đầu tư ưu tiên khả năng khớp lệnh hơn là kiểm soát chính xác giá.
Lệnh ATO thường chỉ được áp dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa, thường diễn ra từ 9h00 đến 9h15 trên HOSE để xác định giá mở cửa. Sau khi kết thúc phiên xác định giá mở cửa, phần lệnh ATO chưa khớp hoặc chưa khớp hết sẽ tự động hết hiệu lực.
Một số điểm cần lưu ý:
- Lệnh ATO được ưu tiên trước lệnh LO khi so khớp trong phiên định kỳ mở cửa.
- Lệnh ATO thường áp dụng trên sàn HOSE.
- Nhà đầu tư không nhập mức giá cụ thể mà nhập ký hiệu ATO tại ô giá.
LỆNH ATC LÀ GÌ ?
LỆNH ATC là viết tắt của At The Close, tức lệnh giao dịch tại mức giá đóng cửa. Lệnh này được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa để xác định giá đóng cửa của cổ phiếu.
Khi đặt lệnh ATC, nhà đầu tư chấp nhận mua hoặc bán tại mức giá đóng cửa do hệ thống xác định. Cũng giống ATO, đây là loại lệnh ưu tiên khả năng khớp hơn là cố định giá đặt lệnh. Vì vậy, ATC thường được dùng khi nhà đầu tư muốn vào hoặc thoát vị thế ở cuối ngày giao dịch.
Phiên ATC thường diễn ra trong khoảng 14h30 đến 14h45. Lệnh ATC chỉ có hiệu lực trong thời gian của phiên khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa. Trên thực tế, việc áp dụng còn phụ thuộc vào quy định từng sàn và từng thời kỳ giao dịch, nên nhà đầu tư cần kiểm tra lại tại công ty chứng khoán đang sử dụng.
Ví dụ: cổ phiếu X có giá tham chiếu 20.000 VNĐ. Thứ tự lệnh được nhập vào hệ thống như sau:
Thông qua ví dụ trên có thể thấy, dù lệnh ATC được nhập sau một số lệnh LO, lệnh ATC vẫn có thể được ưu tiên khi hệ thống xác định giá đóng cửa. Phần khối lượng còn dư sau khi kết thúc phiên ATC sẽ không tiếp tục chờ khớp mà tự động hết hiệu lực.
Nói cách khác, ATO và ATC đều là lệnh dành cho phiên định kỳ, có cơ chế ưu tiên khác với lệnh LO trong phiên liên tục. Đây là điểm nhiều nhà đầu tư mới thường nhầm lẫn khi bắt đầu giao dịch.
CÁCH ĐẶT LỆNH ATO
Để đặt lệnh ATO, nhà đầu tư cần có tài khoản tại công ty chứng khoán và truy cập nền tảng giao dịch trên web hoặc ứng dụng.
Ví dụ, nếu bạn đang sử dụng ứng dụng giao dịch trên máy tính, hãy mở phiếu lệnh, chọn mã cổ phiếu, nhập khối lượng và tại ô giá điền ký hiệu ATO thay vì nhập một mức giá cụ thể.
Ví dụ: phiếu lệnh mua cổ phiếu CTG – Ngân hàng Thương Mại Cổ phần Công thương Việt Nam với số lượng 100 cổ phiếu tại mức giá ATO.
CÁCH ĐẶT LỆNH ATC
Cách đặt lệnh ATC tương tự như lệnh ATO. Nhà đầu tư chỉ cần nhập ký hiệu ATC tại ô giá trong khung thời gian của phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa.
Ví dụ: phiếu lệnh mua cổ phiếu MBB – Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội với khối lượng 100 cổ phiếu tại mức giá ATC.
CÁC CÁCH ĐỂ SỬ DỤNG LỆNH ATO VÀ LỆNH ATC
- Tổng khối lượng khớp trong phiên ATO hoặc ATC thường được ký hiệu là U trên bảng giá của một số hệ thống.
- Lệnh ATO và ATC không dùng trong phiên khớp lệnh liên tục và thường không áp dụng trên UPCoM.
- Nếu trong phiên ATO hoặc ATC bạn đặt lệnh LO, lệnh sẽ chỉ khớp khi mức giá đặt phù hợp với giá được xác định trong phiên và có đủ khối lượng đối ứng.
- Trong phiên ATO và ATC, việc sửa hoặc hủy lệnh thường bị hạn chế theo quy định của sàn và hệ thống giao dịch.
- Nếu có nhiều mức giá cùng đạt khối lượng khớp lớn nhất, hệ thống sẽ áp dụng nguyên tắc xác định giá theo quy định của sàn để chọn ra giá thực hiện.
- Với nhà đầu tư muốn tăng khả năng mua ở giá trần hoặc bán ở giá sàn trong phiên định kỳ, việc dùng ATO hoặc ATC có thể phù hợp hơn LO vì lệnh được ưu tiên theo cơ chế của phiên xác định giá.
- Tuy vậy, không nên dùng ATO hoặc ATC chỉ vì muốn “chắc chắn khớp lệnh”. Hai loại lệnh này có thể khiến bạn chấp nhận mức giá bất lợi nếu thị trường biến động mạnh trong thời gian ngắn.
Trên thực tế, các tổ chức và nhà giao dịch lớn thường theo dõi sát diễn biến cung cầu ở cuối phiên, đặc biệt trong phiên ATC. Vì vậy, nhà đầu tư cá nhân cần quan sát kỹ bảng giá, dư mua, dư bán và biến động khối lượng trước khi quyết định đặt lệnh.
Một nguyên tắc quan trọng là: khi đã đặt lệnh ATO hoặc ATC, bạn đang ưu tiên khả năng khớp lệnh hơn khả năng kiểm soát giá. Do đó, chỉ nên dùng khi đã có kế hoạch giao dịch rõ ràng và chấp nhận rủi ro về mức giá khớp.
LỢI ÍCH KHI SỬ DỤNG LỆNH ATO và ATC
Lợi ích lớn nhất của ATO và ATC là giúp nhà đầu tư tham gia giao dịch đúng thời điểm xác định giá mở cửa hoặc giá đóng cửa, thay vì phải liên tục theo dõi biến động giá trong phiên.
Với một số chiến lược giao dịch ngắn hạn, đặc biệt là chiến lược vào lệnh đầu phiên hoặc đóng vị thế cuối phiên, ATO và ATC có thể giúp tối ưu tốc độ thực hiện lệnh. Đồng thời, loại lệnh này cũng phần nào giảm tác động của cảm xúc khi nhà đầu tư liên tục nhìn bảng điện và thay đổi quyết định giữa chừng.
Tuy không phải là nhóm lệnh được dùng nhiều nhất như LO, nhưng ATO và ATC vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giao dịch chứng khoán. Nếu dùng đúng mục đích, đây là công cụ hữu ích để vào hoặc thoát vị thế tại thời điểm nhà đầu tư cần hành động nhanh theo kế hoạch đã định sẵn.
MỘT VÀI RỦI RO KHI GIAO DỊCH LỆNH ATO
- Rủi ro lớn nhất là nhà đầu tư khó kiểm soát chính xác mức giá khớp, đặc biệt khi thị trường biến động mạnh đầu phiên hoặc cuối phiên.
- Lệnh có thể được thực hiện ở mức giá kém thuận lợi hơn kỳ vọng ban đầu.
- Lệnh ATO và ATC thường không được phép sửa hoặc hủy trong chính phiên định kỳ, nên nếu đặt sai khối lượng hoặc sai chiều mua bán sẽ rất khó xử lý.
Tổng kết
Trên đây là toàn bộ những kiến thức đầu tư cơ bản về lệnh ATO và ATC. Nếu bạn là người mới tham gia chứng khoán, hãy ghi nhớ 3 điểm quan trọng: ATO dùng để xác định giá mở cửa, ATC dùng để xác định giá đóng cửa, và cả hai loại lệnh đều ưu tiên khả năng khớp hơn là kiểm soát giá.
Trước khi đặt lệnh, nhà đầu tư nên kiểm tra quy định mới nhất tại công ty chứng khoán và sàn giao dịch mình đang sử dụng. Hiểu đúng bản chất của ATO và ATC sẽ giúp bạn hạn chế sai sót và giao dịch chủ động hơn.