Công thức Kelly là một phương pháp quản lý vốn được nhiều trader và nhà đầu tư dùng để xác định tỷ lệ rủi ro phù hợp cho mỗi giao dịch. Hiểu đơn giản, công thức này giúp bạn trả lời câu hỏi: với một hệ thống giao dịch có tỷ lệ thắng và tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro nhất định, nên dùng bao nhiêu % tài khoản cho mỗi lệnh để tối ưu tăng trưởng dài hạn.

Trong bài viết này, Yêu FX sẽ giải thích công thức Kelly là gì, cách tính, cách dùng trong thực tế và những lưu ý quan trọng trước khi áp dụng vào tài khoản thật.

Thế nào là công thức kelly (Kelly fomula)?

Công thức kelly là gì

Kelly Formula, hay Kelly Criterion, là công thức dùng để xác định tỷ lệ vốn tối ưu nên phân bổ cho một giao dịch hoặc một khoản đầu tư dựa trên xác suất thắng và tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro. Mục tiêu của phương pháp này là tối đa hóa tốc độ tăng trưởng tài khoản trong dài hạn, đồng thời hạn chế nguy cơ cháy tài khoản vì vào lệnh quá lớn.

Với trader, công thức Kelly đặc biệt hữu ích khi bạn đã có dữ liệu thống kê từ hệ thống giao dịch của mình, ví dụ như win rate, mức lời trung bình và mức lỗ trung bình.

Xem thêm các thuật ngữ tài chính: https://yeufx.com/kien-thuc-dau-tu/thuat-ngu-tai-chinh/

Công thức này được đặt theo tên của John L. Kelly Jr., nhà khoa học làm việc tại Bell Labs của AT&T. Ban đầu, Kelly nghiên cứu bài toán tối ưu trong truyền tín hiệu. Về sau, công thức được ứng dụng rộng rãi trong xác suất, cá cược và đầu tư tài chính.

Ngày nay, Kelly không chỉ xuất hiện trong lý thuyết xác suất mà còn được nhiều trader, nhà đầu tư và quỹ sử dụng như một khung tư duy để kiểm soát quy mô vị thế.

CHI TIẾT VỀ CÔNG THỨC KELLY

Kelly % = W – [(1 – W) / R]

Trong đó:

W: tỷ lệ thắng, tức xác suất thắng trên tổng số giao dịch.
R: tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro trung bình, thường được hiểu là lợi nhuận trung bình của lệnh thắng chia cho mức lỗ trung bình của lệnh thua.

Nếu kết quả Kelly % lớn hơn 0, hệ thống của bạn có kỳ vọng dương và có thể cân nhắc áp dụng. Nếu kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 0, hệ thống chưa có lợi thế rõ ràng và không nên tăng quy mô vị thế.

CÁCH SỬ DỤNG TIÊU CHUẨN CÔNG THỨC KELLY

Chuẩn bị dữ liệu giao dịch đủ lớn, tối thiểu khoảng 50 đến 60 lệnh. Nếu chưa có dữ liệu thực tế, bạn nên backtest hoặc forward test hệ thống trước.
Tính W bằng cách lấy số lệnh thắng chia cho tổng số lệnh.
Tính R bằng cách lấy lợi nhuận trung bình của lệnh thắng chia cho mức lỗ trung bình của lệnh thua.
Thế số vào công thức để tính ra K%, tức tỷ lệ vốn tối ưu theo Kelly.

Sau khi có kết quả, bạn không nhất thiết phải dùng đúng 100% Kelly. Trong thực tế, nhiều trader chọn 1/2 Kelly hoặc 1/4 Kelly để giảm biến động tài khoản.

Ví dụ minh họa

Giả sử bạn có tổng cộng 30 lệnh giao dịch, trong đó có 15 lệnh thắng. Khi đó tỷ lệ thắng sẽ là:

W = 15 / 30 = 0,5

Tiếp theo, giả sử lợi nhuận trung bình của mỗi lệnh thắng là 150 pip và mức lỗ trung bình của mỗi lệnh thua là 90 pip. Khi đó tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro là:

R = 150 / 90 = 1,6

Áp dụng vào công thức Kelly:

Kelly % = 0,5 – [(1 – 0,5) / 1,6] = 0,1875

Kết quả này tương đương 18,75%. Về mặt lý thuyết, đây là tỷ lệ vốn tối đa theo full Kelly. Tuy nhiên trong giao dịch thực tế, mức này thường khá cao. Nhiều người sẽ giảm xuống còn khoảng 9,375% theo half Kelly hoặc thấp hơn để an toàn hơn.

QUẢN LÍ VỐN LÀ GÌ?

Khái niệm về quản lí vốn

Quản lý vốn là quá trình lập kế hoạch và kiểm soát số tiền dùng cho đầu tư hoặc giao dịch nhằm bảo vệ tài khoản, giảm rủi ro và duy trì khả năng tồn tại lâu dài trên thị trường.

Dù bạn có chiến lược vào lệnh tốt, nếu quản lý vốn kém thì tài khoản vẫn có thể sụt giảm mạnh. Ngược lại, một hệ thống có lợi thế nhưng được phân bổ vốn hợp lý sẽ có cơ hội tăng trưởng bền vững hơn.

Quản lý vốn là gì - Công thức kelly — Quản lý vốn là gì – Công thức kelly

Để xây dựng kế hoạch quản lý vốn rõ ràng, bạn nên trả lời các câu hỏi như:

Tổng số vốn có thể dùng cho đầu tư là bao nhiêu?
Mỗi lệnh chấp nhận rủi ro bao nhiêu % tài khoản?
Sẽ phân bổ vốn ra sao cho từng chiến lược hoặc từng danh mục?
Khi có lợi nhuận, có tăng khối lượng giao dịch hay không?

Những câu hỏi này giúp bạn tránh giao dịch cảm tính và giữ được kỷ luật trong dài hạn.

KẾT QUẢ CỦA PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ VỐN THEO CÔNG THỨC KELLY

Tỷ lệ phần trăm mà công thức Kelly đưa ra đại diện cho quy mô vị thế tối ưu về mặt toán học dựa trên lợi thế hiện có của hệ thống.

Ví dụ, nếu Kelly % cho ra kết quả 0,05 thì về lý thuyết bạn có thể phân bổ khoảng 5% vốn cho mỗi cơ hội giao dịch phù hợp với hệ thống.

Điểm mạnh của Kelly là giúp trader tránh hai sai lầm phổ biến:

Vào lệnh quá nhỏ, khiến hệ thống có lợi thế nhưng tài khoản tăng trưởng chậm.
Vào lệnh quá lớn, khiến tài khoản biến động mạnh và dễ rơi vào thua lỗ nặng.

Tuy vậy, Kelly chỉ hiệu quả khi dữ liệu đầu vào đủ tin cậy. Nếu win rate hoặc tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro bị ước lượng sai, tỷ lệ vốn tính ra cũng sẽ sai theo.

Trong thực tế, nhiều nhà giao dịch không dùng full Kelly vì mức biến động khá lớn. Một nguyên tắc thận trọng là không nên cam kết quá nhiều vốn cho một vị thế riêng lẻ, kể cả khi công thức cho ra kết quả cao.

THẾ TIÊU CHÍ CỦA CÔNG THỨC KELLY CÓ HIỆU QUẢ KHÔNG ?

Công thức Kelly có cơ sở toán học rõ ràng và rất hữu ích nếu bạn đã có một hệ thống giao dịch có lợi thế thống kê. Nó đặc biệt phù hợp với người giao dịch theo kế hoạch, có dữ liệu backtest hoặc nhật ký giao dịch đầy đủ.

Phương thức quản lý kelly formula là gì - Công thức kelly — Phương thức quản lý kelly formula là gì – Công thức kelly

Tuy nhiên, Kelly không phải công cụ hoàn hảo. Bạn cần hiểu rõ các giới hạn sau:

Kelly không giúp bạn chọn lệnh thắng.
Kelly không dự đoán được biến động bất thường của thị trường.
Kelly phụ thuộc rất lớn vào độ chính xác của dữ liệu đầu vào.
Kelly full thường tạo drawdown lớn hơn mức nhiều trader có thể chịu được.

Nói cách khác, Kelly hiệu quả nhất khi được xem là công cụ hỗ trợ quản lý vốn, không phải giải pháp thay thế cho chiến lược giao dịch.

Tổng kết

Công thức kelly là một phương pháp đáng tham khảo để xác định tỷ lệ vốn cho mỗi giao dịch dựa trên xác suất thắng và tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro của hệ thống. Nếu dùng đúng cách, Kelly có thể giúp trader tối ưu tăng trưởng tài khoản trong dài hạn và kiểm soát rủi ro tốt hơn.

Dù vậy, bạn không nên áp dụng máy móc. Hãy ưu tiên dùng dữ liệu đủ lớn, kiểm tra lại hệ thống thường xuyên và cân nhắc dùng half Kelly hoặc mức rủi ro thấp hơn trước khi giao dịch trên tài khoản thật. Nếu mới bắt đầu, hãy thử trên tài khoản demo để đánh giá độ phù hợp với phong cách giao dịch của mình.